Onlayn ictimai-siyasi qəzet
Zelenski “ağ bayraq” qaldırır, yoxsa… - SENSASİON GEDİŞAT
Rusiya Ukraynanın enerji infrastrukturuna hücumları dayandıracağı təqdirdə, Kiyev Rusiyanın neft emalı zavodlarına zərbələr endirməyi dayandırmağa hazırdır.
Musavat.com xəbər verir ki, bu barədə Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski Telegram kanalındakı paylaşımında bildirib.
O, deeskalasiya istiqamətində atılan istənilən addımın qarşılıqlı olmalı və real təminatlarla müşayiət edilməli olduğunu vurğulayıb.
Zelenskinin sözlərinə görə, Rusiya Ukraynada mülki obyektlərə, yaşayış evlərinə və enerji infrastrukturuna zərbələr endirməkdə davam edir. Bu səhər Rusiya qoşunları Donetsk vilayətinin Slavyansk şəhərində beşmərtəbəli binaya hücum edib. Binanın girişlərindən biri tamamilə dağılıb, dağıntılar altında insanların qala biləcəyi ehtimal olunur.
Ötən gün Rusiya qüvvələri Xarkovda tibb müəssisəsinə zərbə endirib, həmçinin mülki infrastrukturu və yaşayış evlərini hədəfə alıb. Zaporojyedə isə Rusiyanın hücumu nəticəsində baş vermiş hadisədən sonra axtarış-xilasetmə işləri başa çatıb. Hücum nəticəsində dördü uşaq olmaqla 23 nəfər həlak olub.
Zelenski bildirib ki, son bir həftə ərzində Rusiya qoşunları Ukraynaya qarşı təxminən 1450 idarəolunan aviasiya bombası, müxtəlif növ 75 raket və 1640-dan çox zərbə dronu tətbiq edib. Onun məlumatına görə, dronların təxminən 60 faizi reaktiv mühərrikli olub. Ukrayna prezidenti zərərçəkənlərə yardım edən və Rusiya hücumlarının nəticələrini aradan qaldıran fövqəladə hallar xidmətlərinin əməkdaşlarına təşəkkür edib.
Zelenski bildirib ki, Ukrayna beynəlxalq tərəfdaşları, o cümlədən Avropa liderləri ilə koordinasiyanı davam etdirəcək. Kiyev əlavə hərbi yardım paketlərinin alınması istiqamətində iş aparır. İlk növbədə, hava hücumundan müdafiə vasitələrinin və döyüş aviasiyası üçün sursatların tədarükünə diqqət yetirilir.
Ukrayna prezidentinin sözlərinə görə, Avropadakı müharibəyə görə məsuliyyət Rusiyanın üzərinə düşür. O bildirib ki, Moskva enerji infrastrukturuna hücumları dayandıra bilərdi, lakin Rusiya prezidenti Vladimir Putin belə bir addım atmağa hazır olduğunu nümayiş etdirmir.
Zelenski vurğulayıb ki, hücumların intensivliyinin azaldılmasına dair istənilən razılaşma tərəflərin qarşılıqlı öhdəliklərini və bu öhdəliklərin yerinə yetirilməsinə dair real təminatları nəzərdə tutmalıdır.
Qeyd edək ki, bütün bunlar ABŞ-Rusiya anlaşması, həmçinin Donald Tramp və İlon Maskın Zelenskiyə ünvanlı sərt açıqlamaları fonunda baş verir.
Volodimir Zelenski “ağ bayraq” qaldırmaq istəyir, yoxsa atəşkəs anlaşması reallaşacaq?
Siyasi ekspert Tural İsmayılov Musavat.com-a bildirib ki, Zelenskinin açıqlamasını nə Ukraynanın təslim olmağa hazırlaşması, nə də atəşkəsin artıq razılaşdırılması kimi qiymətləndirmək olar:
“Burada əsas məqam müharibənin enerji infrastrukturu üzərindən aparılan qarşılıqlı zərbələrinin dayandırılması ehtimalı və bunun hansı şərtlərlə mümkün ola biləcəyidir. Zelenskinin təklifində diqqət çəkən məqam qarşılıqlı addım prinsipidir: Rusiya Ukraynanın enerji obyektlərinə hücumları dayandırarsa, Kiyev də Rusiyanın neft emalı zavodlarına zərbələri dayandırmağa hazır olduğunu bildirir. Bu yanaşma tərəflərdən birinin birtərəfli güzəştə getməsindən fərqlənir. Bununla belə, siyasi bəyanatın real razılaşmaya çevrilməsi üçün tərəflərin öhdəliklərin icrası, müddəti və pozuntuların müəyyənləşdirilməsi barədə razılığa gəlməsi vacibdir”.
Ekspert vurğulayıb ki, Zelenskinin açıqlaması ABŞ prezidenti Donald Trampın Ukraynanın Rusiya neft emalı zavodlarına hücumlarını dayandırması barədə tələbləri və Vaşinqtonun Moskva ilə enerji sahəsində razılaşması ətrafında yaranan müzakirələr fonunda səslənib:
““Reuters”in 11 oktyabr tarixli məlumatına görə, Tramp Kiyevin bu hücumları dayandırmasını tələb edib, Zelenski isə qarşılıqlı öhdəliklər və real təminatlar olmadan birtərəfli addım atmayacaqlarını bildirib. Bu mövqedə həm diplomatik, həm də hərbi-strateji hesablamalar görünür. Ukrayna Rusiyanın enerji infrastrukturuna zərbələri dayandırmağa hazır olduğunu bəyan etməklə deeskalasiya üçün konkret şərt irəli sürür. Eyni zamanda, Kiyev özünün uzaqmənzilli hücum imkanlarından imtina etmədiyini, bu addımın yalnız qarşı tərəfin davranışından asılı olacağını göstərir. Deməli, söhbət təslim olmaqdan deyil, hərbi təzyiq vasitələrindən birinin müəyyən şərtlər daxilində dayandırılmasını müzakirəyə çıxarmaqdan gedir”.
Tural İsmayılov qeyd edib ki, enerji infrastrukturu müharibənin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrilib:
“Elektrik stansiyaları, yanacaq anbarları və neft emalı zavodlarına hücumlar təkcə hərbi imkanlara deyil, iqtisadi fəaliyyətə və mülki əhalinin gündəlik həyatına da təsir edir. Xüsusilə qış mövsümünə yaxın dövrdə enerji sistemlərinin təhlükəsizliyi məsələsi daha ciddi əhəmiyyət qazanır. Bu səbəbdən enerji obyektlərinə qarşılıqlı hücumların dayandırılması təşəbbüsü tərəflər üçün məhdud, lakin praktik nəticə verə biləcək razılaşma istiqaməti sayıla bilər. Bununla belə, əsas problem belə bir razılaşmanın necə təmin olunacağıdır. Tərəflər hücumları dayandırmaq barədə siyasi bəyanat verə bilərlər, ancaq razılaşmanın işləməsi üçün onun əhatə dairəsi dəqiq müəyyənləşdirilməli, icraya nəzarət mexanizmi yaradılmalı və pozuntulara münasibətdə ortaq prosedur razılaşdırılmalıdır. Əks halda, hər bir yeni hücum qarşı tərəfin öhdəliyi pozduğu barədə ittihamlara, ardınca isə zərbələrin yenidən intensivləşməsinə səbəb ola bilər”.
Siyasi şərhçi hesab edir ki, ABŞ amili də ayrıca diqqət tələb edir:
“Tramp administrasiyasının enerji qiymətləri və Rusiya ilə iqtisadi münasibətlər məsələsinə verdiyi önəm Vaşinqtonun müharibəyə yanaşmasında əlavə maraqların olduğunu göstərir. Lakin ABŞ-nin Moskva ilə enerji sahəsində razılaşması avtomatik olaraq Ukrayna müharibəsinin həlli demək deyil. Enerji bazarına dair razılaşmalarla hərbi əməliyyatların dayandırılması arasında əlaqə yaradıla bilər, amma bunun üçün tərəflərin təhlükəsizlik məsələlərində də konkret razılığa gəlməsi lazımdır”.
Bəs atəşkəs realdırmı?
Tural İsmayılov: “Hazırkı açıqlamalar belə bir ehtimalın müzakirə olunduğunu göstərir, lakin ümumi atəşkəsin əldə edildiyini təsdiqləmir. Enerji obyektlərinə hücumların dayandırılması daha geniş siyasi razılaşma üçün ilkin mərhələ ola bilər. Bununla belə, məhdud enerji atəşkəsi ilə bütün cəbhə xətti boyunca döyüşlərin dayandırılması fərqli məsələlərdir və birinin baş verməsi digərinə avtomatik zəmanət vermir. Beləliklə, Zelenskinin açıqlamasını “ağ bayraq” kimi təqdim etmək üçün əsas yoxdur. Eyni zamanda, bu bəyanatı yaxın zamanda sülh sazişinin imzalanacağına dair qəti işarə saymaq da düzgün olmaz. Hazırda əsas məsələ tərəflərin qarşılıqlı hücumları dayandırmaq barədə siyasi iradəni konkret mexanizmə çevirib-çevirə bilməyəcəyidir. Məhz bu mərhələdə diplomatik bəyanatların real nəticəyə çevrilib-çevrilməyəcəyi aydınlaşacaq”.
E.Paşasoy,
Musavat.com
XƏBƏR LENTİ
14 Oktyabr 2026
13 Oktyabr 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ