Onlayn ictimai-siyasi qəzet
Birinci Qarabağ müharibəsi Azərbaycan tarixində yalnız işğal və məcburi köçkünlük illəri kimi deyil, həm də dinc əhaliyə qarşı törədilmiş ağır cinayətlərlə yadda qalıb. Xocalı, Qaradağlı, Ağdaban, Meşəli, Malıbəyli, Başlıbel kimi yaşayış məntəqələrində törədilən qətliamların sırasına Ballıqaya faciəsi də daxildir. 1992-ci il avqustun 27-dən 28-nə keçən gecə Goranboy rayonunun Ballıqaya kəndində baş verən hadisədən artıq 34 il ötür.
Musavat.com xatırladır ki, 1992-ci il mayın 18-də Laçın rayonunun işğalından sonra bölgənin azərbaycanlı əhalisi doğma yurdlarından didərgin salındı.
Laçının Nağdalı kəndindən məcburi köçkün düşən bir neçə ailə Goranboy rayonunun Murovdağ silsiləsinin ətəklərində yerləşən Sarıqaya ərazisində müvəqqəti məskunlaşdı. Onlar doğma kəndlərinə qayıdacaqları günü gözləyirdilər. Lakin həmin gözlənti faciə ilə nəticələndi.
Avqustun 27-dən 28-nə keçən gecə erməni silahlı birləşmələri Ballıqaya ərazisində mülki azərbaycanlılara hücum etdilər. Nəticədə 24 nəfər qətlə yetirildi, 9 nəfər ağır yaralandı. Qurbanların əksəriyyəti qadınlar, uşaqlar və yaşlı insanlar idi. Ballıqaya qətliamını xüsusilə dəhşətli edən məqamlardan biri qurbanların yaş tərkibi idi.
Qətlə yetirilənlər arasında 6 azyaşlı uşaq, o cümlədən cəmi 6 aylıq körpə vardı. Üç azyaşlı uşaq isə hadisə nəticəsində həm ata, həm də anasını itirdi. Faciənin qurbanları arasında 93 yaşlı qadın da olub.

Məlumatlara görə, öldürülən mülki şəxslərdən bəzilərinin meyitləri yandırılıb. Hürzaman Hümbətova və onun altı övladı isə bir qəbirdə dəfn edilib. Bu faktlar Ballıqaya hadisəsinin təsadüfi silahlı toqquşma deyil, dinc əhaliyə qarşı törədilmiş kütləvi qırğın olduğunu göstərən ən ağır detallardandır. Ballıqayada öldürülən və yaralananların hərbi birləşmələrlə əlaqəsi olmayıb.
Onlar əsasən heyvandarlıqla məşğul olan mülki şəxslər, çobanlar və onların ailə üzvləri idi. Başqa sözlə, hücumun hədəfi silahlı qüvvələr deyil, müharibənin ən fundamental prinsiplərinə əsasən qorunmalı olan dinc əhali olub. Buna görə də Ballıqaya faciəsi beynəlxalq humanitar hüququn mülki əhalinin müdafiəsi ilə bağlı prinsiplərinin kobud şəkildə pozulması kimi qiymətləndirilir.
Qaradağlı, Ağdaban, Xocalı, Meşəli, Malıbəyli və Başlıbel faciələri kimi Ballıqaya qətliamı da münaqişə zamanı dinc azərbaycanlıların hədəfə alındığını göstərən hadisələrdən biridir. Ballıqaya faciəsi ilə bağlı materiallar, maddi sübutlar və digər faktlar Azərbaycan Respublikası Hərbi Prokurorluğunun Memorial Soyqırımı Muzeyində qorunub saxlanılır.
Şahanə Rəhimli
Musavat.com
28 Avqust 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ