Onlayn ictimai-siyasi qəzet
Bu bölgədə aylar və həftələr yoxdur - Vaxtı belə hesablayırlar
Amazon meşələrinin dərinliklərində yaşayan Amondava xalqının zaman anlayışı dünyadakı digər cəmiyyətlərdən kəskin şəkildə fərqlənir. Bu icmada həftə, ay və il kimi zaman vahidlərindən istifadə edilmir. İnsanlar vaxtın keçməsini təqvim və rəqəmlərlə deyil, təbiətdə baş verən dəyişikliklər və həyatın müxtəlif mərhələləri ilə müəyyənləşdirirlər.
Musavat.com xəbər verir ki, Portsmut Universitetinin tədqiqatçıları Amondava xalqının zamanı saat, təqvim və rəqəmlər olmadan ifadə etdiyini müəyyənləşdiriblər. İcma üzvləri gündüz-gecə dövrünü, yağışlı və quraq mövsümləri əsas götürürlər. Hadisələrin hansı ardıcıllıqla baş verdiyini anlayırlar, lakin onları bizim istifadə etdiyimiz həftə, ay və il kimi mücərrəd zaman vahidlərinə bölmürlər.
Amondava xalqında insanların neçə yaşında olduğunu göstərən rəqəmsal sistem də yoxdur. Bunun əvəzinə insan həyatının müxtəlif mərhələlərindən keçdikcə adı dəyişir. Məsələn, ailədə yeni uşaq dünyaya gəldikdə böyük uşaq əvvəlki adından imtina edərək həyatının növbəti mərhələsini ifadə edən yeni ad alır. Beləliklə, insanın yaşı rəqəmlə deyil, onun hansı həyat mərhələsində olması ilə müəyyənləşdirilir.
Araşdırmanın ən maraqlı nəticələrindən biri də Amondava dilində keçmiş və gələcək anlayışlarının bizim gündəlik danışıqda istifadə etdiyimiz məkan metaforaları ilə ifadə edilməməsidir. Yəni onlar zamanı “arxada qalan” və ya “qarşıda olan” bir məfhum kimi təsvir etmirlər. Bu isə insan beyninin zamanı qavrama üsulunun bütün cəmiyyətlərdə eyni olmadığını göstərir.
Alimlərin fikrincə, Amondava nümunəsi insanların zamanı həftələrə, aylara və illərə bölməsinin universal xüsusiyyət olmadığını göstərir. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, zamanı rəqəmlərlə ölçmək və təqvimlər yaratmaq daha çox mədəni və texnoloji inkişafların nəticəsidir. Amondava xalqının həyat tərzi isə vaxtın təbiətin ritmi və insanın həyat mərhələləri ilə müəyyənləşdirilə biləcəyini nümayiş etdirir.
Musavat.com
XƏBƏR LENTİ
21 Avqust 2026
20 Avqust 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ