Onlayn ictimai-siyasi qəzet
Bu canlılar dünyanı tərk edir
"Nature Ecology & Evolution" jurnalında dərc olunan yeni araşdırma göstərib ki, iqlim dəyişikliyi və yaşayış mühitinin sürətlə dəyişməsi səbəbindən kəpənəklər dünyanın bir çox bölgəsində yaşadıqları əraziləri tərk etməyə başlayıblar. Tədqiqat çərçivəsində 105 ölkədən 1 758 kəpənək növü araşdırılıb.
Musavat.com xəbər verir ki, araşdırmaya əsasən, öyrənilən kəpənək növlərinin təxminən 10 faizi son illərdə coğrafi yayılma arealını və ya yaşadığı yüksəklik səviyyəsini dəyişib. Bəzi növlər daha sərin iqlimə malik bölgələrə köç edərkən, digərləri əvvəllər yaşadıqları ərazilərdən tamamilə yox olmağa başlayıblar.
Tədqiqat müəlliflərinin fikrincə, bu dəyişikliklərin başlıca səbəbi qlobal istiləşmə və ekstremal hava hadisələridir. Bununla yanaşı, meşələrin qırılması, kənd təsərrüfatı fəaliyyətinin genişlənməsi, urbanizasiya və yaşayış mühitinin parçalanması da kəpənəklərin yeni ərazilərə köç etməsinə səbəb olur.
Ev sahibi bitkilərin azalması və çoxalma sahələrinin məhv olması bir çox növün əvvəlki yaşayış yerlərini tərk etməsinə gətirib çıxarır.
Araşdırmaya görə, yaşayış yerini dəyişən növlərin təxminən 80 faizi yeni ərazilərə yayılıb, 27 faizi isə əvvəl yaşadığı arealın bir hissəsini itirib. Bəzi növlərdə isə həm yayılma, həm də arealın daralması eyni vaxtda müşahidə olunub.
Alimlər bildirirlər ki, kəpənəklər ətraf mühitdə baş verən dəyişikliklərə ən həssas canlılardan biridir. Buna görə də onların yayılma arealındakı dəyişikliklər təkcə kəpənəklər üçün deyil, bitkilər, quşlar və digər canlılar üçün də ekosistemlərdə daha böyük dəyişikliklərin baş verdiyini göstərən erkən xəbərdarlıq siqnalı hesab olunur. Mütəxəssislər xüsusilə tropik bölgələrdə kəpənək populyasiyalarının daha yaxından izlənilməsinin və yaşayış mühitinin qorunması istiqamətində tədbirlərin gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayırlar.
Musavat.com
XƏBƏR LENTİ
06 Avqust 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ