Onlayn ictimai-siyasi qəzet
İran müharibəsi yeni mərhələyə keçir: Səudiyyə də oyuna qoşuldu - dəhşətli bombardman
ABŞ ilə İran arasında son 24 saatda baş verən hadisələr Yaxın Şərqdə hərbi-siyasi vəziyyəti yenidən kəskinləşdirib. Bir neçə günlük nisbi fasilədən sonra tərəflər yenidən qarşılıqlı zərbələr mərhələsinə keçiblər. ABŞ İran ərazisində genişmiqyaslı hava əməliyyatı keçirib, Tehran isə ABŞ qüvvələrinə qarşı raket hücumlarını davam etdirib. Ən diqqətçəkən yenilik isə Səudiyyə Ərəbistanının ilk dəfə açıq şəkildə ABŞ-la birlikdə İranın dəstəklədiyi silahlı qruplara qarşı əməliyyata qoşulmasıdır.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığının (CENTCOM) məlumatına görə, iki saat davam edən hava əməliyyatı zamanı İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusuna məxsus onlarla hərbi obyekt vurulub. Hədəflər arasında raket bazaları, pilotsuz uçuş aparatları infrastrukturu, komanda məntəqələri, dəniz hərbi obyektləri və logistika mərkəzləri olub. Vaşinqton bu əməliyyatı İranın bir gün əvvəl ABŞ qüvvələrinə qarşı həyata keçirdiyi raket hücumuna cavab adlandırır.
İran ABŞ bazalarını hədəfə aldı
Musavat.com xəbər verir ki, İran rəsmi şəkildə ABŞ qüvvələrinin yerləşdiyi İordaniyadakı hərbi bazalara ballistik raketlər atdığını təsdiqləyib. Tehran bunu ABŞ və Səudiyyə Ərəbistanının İraqda İranın dəstəklədiyi silahlı qruplara endirdiyi zərbələrə cavab kimi təqdim edir.
İordaniya ordusunun məlumatına görə, ölkə ərazisinə yönələn beş ballistik raketin hamısı havada məhv edilib. İnsan itkisi qeydə alınmayıb. ABŞ Prezidenti Donald Tramp da raketlərin zərərsizləşdirildiyini təsdiqləyərək İranın “çox sərt cavab alacağını” bəyan edib.
Bu hadisə göstərir ki, qarşıdurma artıq yalnız ABŞ və İran arasında deyil. Müharibə tədricən region ölkələrinin hava məkanına və təhlükəsizlik sisteminə də sirayət edir.
Qeşmdə mülki itkilər
İranın dövlət agentliyi IRNA ABŞ zərbələrindən birinin Qeşm adasında yaşayış evinə düşdüyünü bildirib. İran rəsmilərinin məlumatına görə, hadisə nəticəsində bir ailənin üç üzvü – ata, ana və azyaşlı uşaq həlak olub, daha iki uşaq isə yaralanıb.
ABŞ tərəfi bu məlumatı ayrıca şərh etməyib və yaşayış məntəqəsinin məqsədli hədəf olub-olmadığı barədə açıqlama verməyib. Buna görə də mülki itkilərlə bağlı məlumatlar hələlik əsasən İranın rəsmi mənbələrinə söykənir.
Səudiyyə Ərəbistanı artıq meydandadır
Son hadisələrin ən mühüm geosiyasi nəticələrindən biri Səudiyyə Ərəbistanının ABŞ-la birlikdə İraqda İranın dəstəklədiyi silahlı qruplara qarşı əməliyyat keçirməsidir.
ABŞ hərbi mənbələrinin məlumatına görə, birgə əməliyyat zamanı silah anbarları, raket və pilotsuz uçuş aparatları infrastrukturu, logistika mərkəzləri vurulub. Vaşinqton bildirir ki, bu addım son günlər ABŞ bazalarına qarşı həyata keçirilən çoxsaylı PUA hücumlarına cavab olub.
Qərb analitikləri hesab edirlər ki, Riyadın açıq şəkildə bu prosesə qoşulması qarşıdurmanın miqyasını daha da genişləndirə bilər. İndiyədək əsasən müdafiə mövqeyi tutan Səudiyyə Ərəbistanı artıq əməliyyat iştirakçısına çevrilir.
Misirdə yeni təhlükə
Son sutkada diqqət çəkən hadisələrdən biri də Misirin Dəmiyət limanı yaxınlığında baş verən insident olub. Qaz daşıyan gəmilərə pilotsuz uçuş aparatları ilə hücum edildiyi, nəticədə yanğın baş verdiyi bildirilir. Hücumun arxasında kimin dayandığı hələlik rəsmi şəkildə təsdiqlənməyib.
Bununla belə, ekspertlər hesab edirlər ki, hadisə Yaxın Şərqdə enerji marşrutlarının və dəniz daşımalarının artıq birbaşa təhlükə altına düşdüyünü göstərir.
Qərb mediası nə yazır?
Reuters son hadisələri ABŞ-ın İranın raket hücumuna cavabı kimi qiymətləndirir və vurğulayır ki, bombardman əsasən İnqilab Keşikçiləri Korpusunun hərbi potensialını zəiflətməyə yönəlib.
Associated Press diqqəti müharibənin coğrafiyasının genişlənməsinə çəkir. Agentlik qeyd edir ki, artıq İordaniya, Səudiyyə Ərəbistanı, İraq və Misir də proseslərin birbaşa iştirakçısına çevrilmək riski ilə üz-üzədir.
“The Washington Post” isə yazır ki, son hadisələr diplomatik fasiləni faktiki olaraq aradan qaldırıb. Qəzetə görə, Vaşinqton İranı daha sərt şərtlərlə danışıqlara məcbur etməyə çalışır, Tehran isə geri çəkilmək niyyətində görünmür.
İran mediası hansı mənzərəni yaradır?
İran mediası ABŞ-ı “təcavüzkar” kimi təqdim edir və əsas diqqəti mülki itkilərə yönəldir. Qeşmdə bir ailənin məhv olması xəbəri geniş şəkildə işıqlandırılır. Eyni zamanda Tehran öz raket hücumlarını “qanuni müdafiə hüququ” kimi təqdim edir və ABŞ-ın regionda müharibəni genişləndirdiyini iddia edir.
Diplomatiya yenidən dalana dirənir
Cəmi bir neçə gün əvvəl tərəflər arasında qeyri-rəsmi sakitləşmə müşahidə olunurdu. İran bombardmanlar dayandırılacağı təqdirdə hücumları dayandırmağa hazır olduğunu bildirirdi. Lakin son qarşılıqlı zərbələr bu ehtimalı yenidən arxa plana atıb.
Hazırda nə rəsmi atəşkəs var, nə də aktiv danışıqlar prosesi. Hər iki tərəf öz əməliyyatını qarşı tərəfin əvvəlki hücumuna cavab kimi əsaslandırır. Bu isə eskalasiyanın yaxın günlərdə də davam edə biləcəyini göstərir.
Böyük müharibəyə doğru?
Son 24 saatın mənzərəsi göstərir ki, ABŞ-İran qarşıdurması artıq iki ölkə arasında məhdud hərbi gərginlik çərçivəsindən çıxmağa başlayıb. İordaniya, İraq, Səudiyyə Ərəbistanı və Misir hadisələrin müxtəlif səviyyələrdə iştirakçısına çevrilir. Bu proses davam edərsə, Yaxın Şərqdə daha genişmiqyaslı regional müharibə riski xeyli artacaq.
Hazırda əsas sual budur: tərəflər yeni cavab zərbələri ilə eskalasiyanı daha da dərinləşdirəcəklər, yoxsa beynəlxalq vasitəçilər vəziyyəti yenidən diplomatik məcraya qaytara biləcəklər?
Musavat.com
XƏBƏR LENTİ
23 Avqust 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ