Onlayn ictimai-siyasi qəzet
Afrikanın ən böyük hidroelektrik layihəsi hesab olunan Böyük Efiopiya İntibah Bəndi (GERD) Nil çayının su ehtiyatlarına nəzarətlə bağlı Misir və Efiopiya arasında uzun müddətdir davam edən mübahisəni yenidən gündəmə gətirib.
Musavat.com xəbər verir ki, 2025-ci ilin sentyabrında rəsmi fəaliyyətə başlayan nəhəng bəndin 5 150 meqavat gücündə olduğu və su anbarının 74 milyard kubmetr tutuma malik olduğu bildirilir. Layihənin əsas məqsədi Efiopiyanın elektrik enerjisi istehsalını artırmaq və iqtisadi inkişafını sürətləndirməkdir.
Lakin Qahirə bəndin istifadəsi və Nilin su axınının idarə olunması ilə bağlı narahatlığını davam etdirir. Misir tərəfi Efiopiyanın Nil üzərində yeni bəndlər tikməsi və aşağı axında yerləşən ölkələrə gedən suyun həcmini birtərəfli qaydada müəyyənləşdirməsinin beynəlxalq hüquqa zidd olduğunu bildirir.
Misir Nil çayını ölkənin əsas həyati su mənbələrindən biri hesab edir. Qahirənin narahatlığı xüsusilə uzunmüddətli quraqlıq dövrlərində bəndin su buraxılışına necə təsir göstərə biləcəyi ilə bağlıdır. Misir bəndin istismarı və suyun bölüşdürülməsi ilə bağlı bütün tərəflər üçün hüquqi baxımdan məcburi razılaşmanın əldə olunmasını tələb edir.
Efiopiya isə bu ittihamları qəbul etmir. Addis-Ababa bəndin əsas məqsədinin elektrik enerjisi istehsalı, sənayeləşmə və iqtisadi inkişaf olduğunu bildirir. Efiopiya həmçinin layihənin qonşu ölkələrə zərər verməyəcəyini, əksinə, regionda daha sabit su axını və elektrik enerjisi ixracı imkanları yaradacağını iddia edir.
Beləliklə, illər əvvəl bəndin tikintisi ətrafında başlayan mübahisə artıq Nil çayının su ehtiyatlarına kimin və hansı şərtlərlə nəzarət edəcəyi məsələsinə çevrilib. Misir və Efiopiya arasında diplomatik gərginliyin fonunda bəndin gələcək istismarı regionda əsas mübahisə mövzularından biri olaraq qalır.
Musavat.com
17 Avqust 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ