Onlayn ictimai-siyasi qəzet
Antarktida üzərində yerləşən ozon təbəqəsindəki dəliyin son həftələrdə sürətlə genişləndiyi açıqlanıb.
Musavat.com xəbər verir ki, Avropanın Kopernik Atmosfer Monitorinq Xidmətinin (CAMS) mütəxəssisləri ozon dəliyinin son həftələrdə təxminən 10 milyon kvadrat kilometr böyüdüyünü bildiriblər.
Alimlərin məlumatına görə, dəliyin sahəsi avqust ayında təxminən 15 milyon kvadrat kilometr olduğu halda, sentyabrın ortalarında 25 milyon kvadrat kilometrə çatıb.
Ozon təbəqəsi Günəşdən gələn və insan sağlamlığı üçün təhlükəli olan ultrabənövşəyi şüaların əhəmiyyətli hissəsini udaraq Yer kürəsində canlıları qoruyur. Onun zədələnməsi isə ultrabənövşəyi şüalara məruz qalmanın artmasına səbəb ola bilər.
Mütəxəssislərin fikrincə, Antarktida üzərində temperaturun kəskin aşağı düşməsi prosesdə mühüm rol oynayır. Həddindən artıq soyuq hava şəraiti qütb stratosferik buludlarının yaranması üçün əlverişli mühit formalaşdırır.
Günəş işığı ilə qarşılıqlı təsirə girən bu buludlarda baş verən kimyəvi reaksiyalar ozon molekullarının parçalanmasını sürətləndirir. Nəticədə Antarktida üzərində ozon təbəqəsinin daha geniş sahədə incəlməsi müşahidə olunur.
Antarktida üzərində ozon dəliyinin hər il Cənub yarımkürəsinin yaz aylarında, əsasən sentyabr-noyabr dövründə genişlənməsi müşahidə edilir.
Mövcud atmosfer şəraitinə görə bu il dəliyin bir müddət daha böyüməsinin mümkün olduğu bildirilir.
CAMS direktoru Laurence Rouil isə sentyabrın əvvəlində müşahidə olunan rekord genişlənməyə baxmayaraq, digər iqlim göstəricilərinin əvvəlki illərin orta səviyyələrinə yaxın olduğunu qeyd edib.
Alimlər hesab edirlər ki, ozon təbəqəsindəki bu cür sürətli dəyişikliklər insan fəaliyyəti nəticəsində yaranan çirklənmə ilə atmosferdəki təbii proseslərin mürəkkəb qarşılıqlı təsiri nəticəsində baş verir. Prosesin dinamikası mütəxəssislər tərəfindən yaxından izlənilir.
Musavat.com
12 Oktyabr 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ