Onlayn ictimai-siyasi qəzet
ABŞ və İran razılığa gəldi – 17 avqustdan sonra da...
ABŞ və İran arasında davam edən gərginlik fonunda mühüm diplomatik irəliləyiş əldə olunub. Vaşinqton və Tehran hazırkı atəşkəs rejiminin müddətini uzatmağa razılıq veriblər.
Musavat.com xəbər verir ki, bu barədə Türkiyənin “Anadolu” Agentliyi Pakistan hökumətindəki mənbələrə istinadən məlumat yayıb. Məlumata görə, tərəflər arasında qüvvədə olan 60 günlük atəşkəsin müddəti avqustun 17-də başa çatır. Lakin həm ABŞ, həm də İran vasitəçilərə atəşkəs rejiminin davam etdirilməsinə razı olduqlarını artıq bildiriblər.
Hazırda əsas müzakirə atəşkəsin uzadılıb-uzadılmaması deyil, onun hansı müddətə uzadılmasıdır. Vaşinqton və Tehran birbaşa danışıqlardan daha çox vasitəçilər üzərindən mesaj mübadiləsini davam etdirirlər. Pakistan mənbələri bildirirlər ki, konkret müddətin müəyyənləşdirilməsi üçün diplomatik təmaslar gedir.
Bu razılaşmanın xüsusi əhəmiyyəti var. Çünki son aylarda ABŞ-İran qarşıdurması Yaxın Şərqdə təhlükəsizliklə yanaşı, dünya enerji bazarının əsas risk faktorlarından birinə çevrilib. Xüsusilə Hörmüz boğazının taleyi, İranın nüvə proqramı, sanksiyaların gələcəyi və regiondakı hərbi qüvvələrin fəaliyyəti danışıqların ən ağır mövzuları sırasında qalır.
Atəşkəs prosesinin arxasında Pakistanın vasitəçilik rolu xüsusilə diqqət çəkir. İslamabad son aylarda Vaşinqtonla Tehran arasında diplomatik kanalın saxlanmasına çalışan əsas paytaxtlardan biri kimi çıxış edir. Hazırkı 60 günlük atəşkəs də “İslamabad Memorandumu” çərçivəsində qüvvəyə minib.
Atəşkəsin davam etdirilməsi enerji bazarları üçün də mühüm siqnaldır. Əvvəlki atəşkəs xəbərlərindən sonra Brent və WTI markalı neftin qiymətlərində kəskin geriləmə müşahidə edilmişdi. Bu, bazarın ABŞ-İran qarşıdurmasının genişlənməsi və enerji daşımalarının pozulması riskinə nə qədər həssas olduğunu göstərmişdi.
Bununla belə, atəşkəs hələ yekun sülh demək deyil. ABŞ və İran arasında nüvə proqramı, Hörmüz boğazında gəmiçiliyin təhlükəsizliyi, iqtisadi sanksiyalar və regional təhlükəsizlik arxitekturası ilə bağlı ciddi fikir ayrılıqları qalır.
İndi əsas diqqət 17 avqust tarixinə yönəlib. Əgər tərəflər həmin tarixədək atəşkəsin yeni müddətini rəsmiləşdirə bilsələr, bu, son aylarda son dərəcə təhlükəli həddə çatan ABŞ-İran qarşıdurmasının yenidən hərbi fazaya keçməsi riskini əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.
Eyni zamanda, atəşkəsin uzadılması daha böyük siyasi razılaşmaya aparan danışıqlar üçün əlavə zaman qazandıracaq. Əks halda, müddətin başa çatması ilə region yenidən hərbi eskalasiya, Hörmüz ətrafında gərginlik və dünya neft bazarında yeni qiymət sıçrayışı təhlükəsi ilə üz-üzə qala bilər.
Musavat.com
ƏLAQƏLİ XƏBƏRLƏR
XƏBƏR LENTİ
15 Avqust 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ