Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə (BƏƏ) səfəri iki ölkə arasında son illərdə sürətlə inkişaf edən və artıq strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksələn münasibətlərin növbəti mühüm təsdiqi kimi qiymətləndirilir. Bu gün BƏƏ Azərbaycanın ən yaxın və etibarlı tərəfdaşlarından birinə çevrilib və tərəflər arasında siyasi dialoq, iqtisadi əməkdaşlıq, təhlükəsizlik və müdafiə sahəsində əlaqələr ardıcıl şəkildə dərinləşir.

BƏƏ Prezidentinin əvvəlcə Bakıya, daha sonra isə Şuşaya tarixi səfəri bu münasibətlərin sadəcə diplomatik çərçivə ilə məhdudlaşmadığını, Azərbaycanın suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə və postmünaqişə reallıqlarına verilən açıq siyasi dəstəyin göstəricisi olduğunu nümayiş etdirmişdi.

Prezidentin hazırkı səfəri isə bu qarşılıqlı etimadın və strateji baxışın davamı kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə Azərbaycan və BƏƏ arasında keçirilən birgə hərbi təlimlər diqqət mərkəzindədir. Azərbaycan bu tip yüksək səviyyəli hərbi əməkdaşlığı indiyədək yalnız qardaş Türkiyə ilə həyata keçirmişdi. BƏƏ ilə birgə təlimlər isə iki ölkə silahlı qüvvələri arasında operativ əlaqələrin qurulmasına, qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsinə, müdafiə qabiliyyətinin güclənməsinə və real mənada qardaşlıq nümunəsinin formalaşmasına xidmət edir. Bu proseslərin mərkəzində dayanan Cənab İlham Əliyevin uzaqgörən siyasəti, balanslı diplomatiyası və Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunu gücləndirən liderliyi ölkəmizi regionda və ondan kənarda etibarlı tərəfdaş kimi qəbul etdirir.

Milli Məclisin deputatı Naqif Həmzəyev Musavat.com-a dedi ki, İlham Əliyevin Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə növbəti səfəri iki ölkə arasında son illərdə formalaşan strateji tərəfdaşlığın daha da dərinləşməsinin mühüm təzahürüdür: "Bu səfər, sadəcə, diplomatik protokol çərçivəsində deyil, həm də regional və qlobal kontekstdə Azərbaycanın artan nüfuzunun və çoxtərəfli xarici siyasət strategiyasının uğurlu nəticələrinin təcəssümü kimi qiymətləndirilməlidir.

Azərbaycan-BƏƏ münasibətlərinin bugünkü səviyyəyə gəlməsi uzunmüddətli, məqsədyönlü diplomatik fəaliyyətin nəticəsidir. Son illər ərzində tərəflər arasında siyasi dialoq, iqtisadi əməkdaşlıq və təhlükəsizlik sahəsində əlaqələr ardıcıl olaraq inkişaf etdirilmiş, etimad səviyyəsi yüksəldilib. BƏƏ Prezidentinin əvvəlcə Bakıya, daha sonra isə Şuşaya tarixi səfəri bu münasibətlərin mahiyyətini aydın şəkildə ortaya qoymuşdu. BƏƏ tərəfindən Azərbaycanın suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə və postmünaqişə reallıqlarına verilən açıq siyasi dəstək, tərəfdaşlığın sadəcə iqtisadi maraqlarla məhdudlaşmadığını, dərin siyasi məzmun daşıdığını göstərdi. Cənab Prezidentin bugünkü səfəri qarşılıqlı etimadın və strateji baxışın təbii davamı olmaqla yanaşı, münasibətlərin yeni keyfiyyət mərhələsinə keçidini simvolizə edir. Səfər çərçivəsində aparılan görüşlər və əldə olunan razılaşmalar iki dövlətin tərəfdaşlığına uzunmüddətli perspektiv qazandırır".

Deputat bu səfərlə bağlı daha bir vacib məqama toxundu: "Prezident İlham Əliyevin BƏƏ səfərinin ən əhəmiyyətli anlarından biri BƏƏ Prezidenti Şeyx Məhəmməd bin Zayed Əl Nəhyan tərəfindən ona "Zayed" mükafatının təqdim edilməsi oldu. Bu mükafat sadəcə protokol jest deyil, Prezident İlham Əliyevin uzun illər ərzində apardığı sülh və sabitlik uğrunda fəaliyyətinin, onun qətiyyətli və eyni zamanda konstruktiv liderlik keyfiyyətlərinin beynəlxalq tanınmasıdır.

"Zayed" mükafatı BƏƏ-nin ən nüfuzlu dövlət təltifləri sırasında yer tutur və ölkənin banisi Şeyx Zayed bin Sultan Əl Nəhyanın adını daşıyır. Bu mükafatın Prezident İlham Əliyevə təqdim edilməsi onun regionda sülhün, əmin-amanlığın və davamlı inkişafın təmin edilməsi istiqamətində apardığı məqsədyönlü siyasətin yüksək qiymətləndirilməsidir. Xüsusilə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsindən sonra postmünaqişə dövrdə atdığı addımlar, humanitar yardım fəaliyyəti, infrastruktur bərpası və regional əməkdaşlığa açıqlıq bu tanınmanın əsas səbəbləri arasındadır. Mükafatın təqdim edilməsi həm də Azərbaycanın beynəlxalq arenada konstruktiv dövlət kimi qəbul edilməsinin, ölkəmizin liderinin şəxsi nüfuzunun və diplomatik məharətinin göstəricisidir. Bu, eyni zamanda, Azərbaycan-BƏƏ münasibətlərinin sadəcə dövlətlərarası deyil, lider səviyyəsində də nə qədər möhkəm olduğunu təsdiq edir”.

Deputat hesab edir ki, Azərbaycan-BƏƏ münasibətlərinin ən diqqət çəkən aspektlərindən biri hərbi sahədə əməkdaşlığın genişlənməsidir: “İki ölkə silahlı qüvvələri arasında keçirilən birgə hərbi təlimlər bu sahədə əlaqələrin intensivliyini və əhəmiyyətini açıq şəkildə nümayiş etdirir. Xüsusilə vurğulanmalıdır ki, Azərbaycan bu səviyyədə hərbi əməkdaşlığı indiyədək yalnız qardaş Türkiyə ilə həyata keçirmişdi. BƏƏ ilə müdafiə sahəsində tərəfdaşlığın bu dərəcəyə çatması Azərbaycanın hərbi diplomatiyasında mühüm irəliləyiş deməkdir.

Birgə hərbi təlimlər təkcə texniki və operativ məharətlərin təkmilləşdirilməsinə deyil, həm də iki ölkə silahlı qüvvələri arasında dərin etimad və əməkdaşlıq mühitinin yaradılmasına xidmət edir. Bu, qarşılıqlı müdafiə qabiliyyətinin güclənməsi, operativ koordinasiyanın təkmilləşdirilməsi və regional təhlükəsizlik çağırışlarına birgə cavab mexanizmlərinin formalaşması baxımından əhəmiyyətlidir. Eyni zamanda, bu əməkdaşlıq iki ölkə arasında mövcud qardaşlıq münasibətlərinin sadəcə kağız üzərində deyil, real fəaliyyətdə də təcəssüm etdiyini göstərir”.

N.Həmzəyev başqa bir mühüm məqamdan da söz açdı: "Prezident İlham Əliyevin BƏƏ səfərinin diqqət mərkəzində olan digər mühüm məqam Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyanla geniş tərkibdə keçirilən görüş oldu. Bu görüş Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşdırılması prosesində növbəti addım kimi qiymətləndirilə bilər. BƏƏ-nin bu görüşə ev sahibliyi etməsi və tərəflərin konstruktiv dialoqa hazır olması regional sülh prosesinin davam etdiyini göstərir.

Görüşün geniş tərkibdə keçirilməsi münasibətlərin normallaşdırılmasının sadəcə iki liderin şəxsi münasibətləri ilə deyil, dövlət qurumlarının və nümayəndə heyətlərinin də iştirakı ilə sistemli şəkildə həyata keçirildiyini nümayiş etdirir. Bu format sülh müqaviləsinin hazırlanması, sərhədlərin delimitasiyası, kommunikasiyaların açılması və digər əsas məsələlər üzrə müzakirələrin aparılması üçün münbit zəmin yaradır. Prezident İlham Əliyevin bu görüşdəki mövqeyi Azərbaycanın prinsipial, lakin konstruktiv yanaşmasını əks etdirir. Ölkəmiz sülhə və regional əməkdaşlığa açıqdır, lakin bu proses Azərbaycanın suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə və beynəlxalq hüquq prinsiplərinə tam hörmət əsasında qurulmalıdır. BƏƏ-nin bu prosesdə vasitəçilik missiyasını üzərinə götürməsi isə Azərbaycanın regional və beynəlxalq tərəfdaşları ilə necə səmərəli əməkdaşlıq qurduğunun göstəricisidir.

Bu uğurlu münasibətlərin arxasında Prezident İlham Əliyevin uzaqgörən siyasəti və balanslı diplomatik yanaşması durur. Cənab Prezidentin xarici siyasət strategiyası Azərbaycanın milli maraqlarını qorumaqla yanaşı, ölkəni beynəlxalq arenada etibarlı və konstruktiv tərəfdaş kimi təqdim etməyə yönəlmişdir. BƏƏ ilə münasibətlərin bu səviyyəyə çatdırılması, xüsusilə Şərq-Qərb, Şimal-Cənub istiqamətlərində körpü rolunu oynayan Azərbaycanın geosiyasi mövqeyinin güclənməsinə xidmət edir”.

Deputat həmçinin qeyd etdi: “Prezident İlham Əliyevin diplomatik bacarığı, tərəfdaşların maraqlarını nəzərə almaqla yanaşı, Azərbaycanın öz prioritetlərini də qətiyyətlə müdafiə etməyi bacarmaqda özünü göstərir. BƏƏ kimi regional güc mərkəzi ilə strateji tərəfdaşlığın qurulması, Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artmasına, regional proseslərə daha fəal təsir göstərməsinə və qlobal səviyyədə tanınmasına töhfə verir. Azərbaycan-BƏƏ tərəfdaşlığı tək ikitərəfli formatla məhdudlaşmır, regional və qlobal kontekstdə də əhəmiyyət kəsb edir. Hər iki ölkə enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat dəhlizləri, investisiya əməkdaşlığı və texnoloji inkişaf sahələrində ümumi maraqlara malikdir. BƏƏ-nin Azərbaycana investisiyaları və iqtisadi əməkdaşlığı genişlənməkdə davam edir ki, bu da ölkəmizin iqtisadi diversifikasiya strategiyasına dəstək verir. Eyni zamanda, iqlim dəyişikliyi, yaşıl enerji və davamlı inkişaf kimi qlobal gündemdəki məsələlərdə də tərəflər arasında əlaqələndirilmiş mövqelər formalaşır. Azərbaycanın COP29-a ev sahibliyi etməsi və bu prosesdə BƏƏ-nin dəstəyi, iki ölkənin qlobal ekoloji gündəmdə də əməkdaşlıq etdiyini göstərir.

Bu səfər Azərbaycan-BƏƏ münasibətlərinin gələcək perspektivləri baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Səfər zamanı müzakirə olunan məsələlər və əldə edilən razılaşmalar tərəfdaşlığın daha da genişlənməsi üçün möhkəm zəmin yaradır. Hərbi-texniki sahədə əməkdaşlığın dərinləşməsi, iqtisadi layihələrin genişləndirilməsi, mədəni-humanitar sahədə əlaqələrin inkişafı və beynəlxalq arenada koordinasiyanın gücləndirilməsi gələcək əməkdaşlığın əsas istiqamətlərini müəyyən edir. Prezident İlham Əliyevə "Zayed" mükafatının təqdim edilməsi və Ermənistan Baş naziri ilə görüşün uğurla keçirilməsi Azərbaycan liderinin beynəlxalq arenada oynadığı rolu daha da möhkəmləndirir. Bu, Azərbaycanın regionda sülh və sabitlik yönündə apardığı konstruktiv siyasətin, ölkə Prezidentinin diplomatik səriştəsinin və dövlətimizin beynəlxalq hüquq prinsiplərinə sadiqliyinin tanınmasıdır.

Azərbaycanın BƏƏ ilə strateji tərəfdaşlığı, ölkəmizin xarici siyasət strategiyasının uğurla həyata keçirildiyinin bariz sübutudur. Bu münasibətlər regionda sabitliyin təmin edilməsinə, iqtisadi inkişafın sürətləndirilməsinə və Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun daha da artmasına töhfə verir. Prezident İlham Əliyevin liderliyi altında formalaşan bu tərəfdaşlıq modeli, Azərbaycanın digər ölkələrlə münasibətlərinin inkişafında da nümunə rol oynayır və ölkəmizin beynəlxalq arenada mövqelərinin möhkəmlənməsində mühüm amilə çevrilir".

Cavanşir ABBASLI,
Musavat.com