Onlayn ictimai-siyasi qəzet
İranın SİLAH arsenalı – MİF, yoxsa...
ABŞ, İsrail-İran müharibəsinin 12-cü günü SEPAH-dan silah arsenalları barədə açıqlama yayılıb. Açıqlamada deyilir ki, döyüşlər hətta bu intensivliklə davam etsə belə, ölkənin ən azı altı aylıq tam sursat ehtiyatı var, ordu hazırda əsasən 2012–2013-cü illərdə istehsal olunmuş raketlərdən istifadə edir və son 13 ildə toplanan ehtiyatlara hələ toxunulmayıb. Bu səbəbdən İran ordusunun istənilən ssenariyə və uzunmüddətli müharibəyə tam hazır olduğu da iddia olunur.
Bu mövzuda Musavat.com-a danışan hərbi ekspert Rövşən Məhərrəmov bildirib ki, İran uzun illər beynəlxalq sanksiyalar altında olsa da, öz hərbi sənayesini inkişaf etdirməyə və xüsusilə raket, pilotsuz uçuş aparatları və asimmetrik müharibə texnologiyaları sahəsində ciddi potensial formalaşdırmağa nail olub:
“İran Silahlı Qüvvələrinin və SEPAH-ın əsas strategiyası klassik hərbi üstünlükdən çox, regionda çəkindirici güc yaratmağa əsaslanır. İranın hərbi strategiyasında ən mühüm elementlərdən biri geniş raket arsenalıdır. İran Yaxın Şərqdə ən böyük ballistik raket proqramlarından birinə malik ölkələrdən hesab olunur. Bu arsenalın əsas məqsədi uzaq məsafədən strateji hədəfləri vurmaq və potensial rəqiblər üçün çəkindirici faktor yaratmaqdır.
İranın arsenalında müxtəlif mənzilli ballistik raketlər mövcuddur. Onların arasında ən çox tanınan sistemlərdən biri Şhahab-3 raketidir. Təxminən 1300–2000 kilometr mənzilə malik olan bu raket İranın regiondakı əsas hərbi alətlərindən sayılır. Daha müasir sistemlərdən biri isə “Sejjil” raketidir. Bərk yanacaqla işləyən bu raket daha sürətli hazırlıq və buraxılış imkanları ilə fərqlənir.
İranın digər diqqət çəkən raketi “Khorramşəhr” raketidir ki, onun daha ağır döyüş başlığı daşımaq qabiliyyətinə malik olduğu bildirilir. Bundan əlavə, İran daha qısa mənzilli, lakin yüksək dəqiqliyə malik taktiki raketlər də istehsal edir. Bu kateqoriyaya Fateh-110 kimi sistemlər daxildir və onlar əsasən regional hərbi əməliyyatlarda istifadə üçün nəzərdə tutulur”.
Ekspert deyib ki, son illər İran xüsusilə pilotsuz uçuş aparatlarının inkişafına böyük diqqət ayırıb:
“Bu sahədə İranın hazırladığı dronlar artıq müxtəlif regional münaqişələrdə istifadə olunaraq diqqət çəkib. Digər mühüm sistemlərdən biri isə “Mohajer-6” pilotsuz uçuş aparatıdır. Bu dron həm kəşfiyyat, həm də zərbə funksiyalarını yerinə yetirə bilir. Bundan başqa, “Shahed-129” kimi daha uzun uçuş müddətinə malik pilotsuz aparatların da İran ordusunun arsenalında olduğu bildirilir”.
R.Məhərrəmov qeyd edib ki, İranın dəniz qüvvələri xüsusilə Persian Gulf regionunda sürətli hücum katerləri, sahil raket sistemləri və mina texnologiyalarına malikdir. Bundan əlavə, İran sahil müdafiə sistemləri və gəmi əleyhinə raketlərlə də silahlanıb.
Ekspert sonda vurğulayıb ki, İran uzun müddətdir mümkün genişmiqyaslı müharibəyə qarşı “müqavimət iqtisadiyyatı” və ehtiyatların toplanması strategiyası tətbiq edib:
“Eyni zamanda, hərbi sənayenin əhəmiyyətli hissəsi ölkə daxilində fəaliyyət göstərdiyi üçün İran silah istehsalında müəyyən dərəcədə özünü təmin edə bilir. Bu isə uzunmüddətli müqavimət imkanları yaradır”.
Etibar Seyidağa,
Musavat.com
XƏBƏR LENTİ
05 Iyun 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ