Onlayn ictimai-siyasi qəzet
Rusiyada trilyonluq korrupsiya iddiası: Yeni qalmaqalda tanınmış adlar
Rusiyanın pilotsuz aviasiya, mikroelektronika və kosmik sənaye layihələri ətrafında dövlət vəsaitlərinin bölüşdürülməsi ilə bağlı yeni qalmaqallı iddialar səsləndirilib. Araşdırma müəllifləri hesab edirlər ki, pilotsuz uçuş aparatları layihələri üzrə tətbiq edildiyi iddia olunan maliyyə sxemləri indi artıq trilyon rubl dəyərində mikroelektronika və peyk proqramlarına da şamil edilə bilər.
Musavat.com Rusiya mənbələrinə istinadən xəbər verir ki, pilotsuz aviasiya layihələri ilə bağlı başlanmış cinayət işi dövlət subsidiyalarının mənimsənilməsi üçün istifadə edildiyi iddia olunan daha geniş mexanizmin yalnız bir hissəsi ola bilər.
İddiaların mərkəzində nazir müavini dayanır
Nəşrlərin iddiasına görə, bu sistemin əsas fiqurlarından biri Rusiyanın sənaye və ticarət nazirinin müavini Vasili Şpakdır.
Məqalədə qeyd olunur ki, Şpakın "NİİMA Proqress" müəssisəsindən Sənaye və Ticarət Nazirliyində rəhbər vəzifələrə yüksəlməsi keçmiş baş nazir müavini Yuri Borisovun oğlu Konstantin Borisovun dəstəyi ilə baş verib.
Araşdırma müəlliflərinin fikrincə, əvvəlcə Konstantin Borisov, Vasili Şpak və iş adamı Denis Frolovdan ibarət qrup formalaşıb. Konstantin Borisovun 2024-cü ildə vəfatından sonra isə Denis Frolovun dövlət layihələrində təsir imkanlarının sürətlə artdığı iddia olunur.
Rollar necə bölüşdürülüb?
Araşdırmaya görə, Vasili Şpak dövlət subsidiyalarının ayrılması və hökumət qərarlarının qəbulunda inzibati dəstəyi təmin edib.
Hökumətin hərbi-sənaye kompleksi üzrə departamentinin rəhbəri Nikolay Arxipov və müdafiə sənayesi departamentinin rəhbər müavini Gennadi Palaqin sənədlərin hökumət strukturlarında razılaşdırılmasına cavabdeh şəxslər kimi göstərilir.
Mənbələrin iddiasına görə, VEB.RF ilə əlaqələndirilən Andrey Sparkov maliyyə və kredit qərarlarının qəbulunda iştirak edib.
Denis Frolov isə müxtəlif özəl şirkətlər yaratmaq, dövlət sifarişləri əldə etmək və maliyyə axınlarını idarə etməkdə əsas fiqur kimi təqdim olunur.
Söhbət artıq trilyon rubldan gedir
Araşdırmada bildirilir ki, hazırda əsas diqqət Rusiyada yaradılması planlaşdırılan Birləşmiş Mikroelektronika Korporasiyasına yönəlib.
Mənbələrin iddiasına görə, layihəyə dövlət büdcəsindən 750 milyard rubl, Sberbank tərəfindən isə əlavə 250 milyard rubl ayrılması nəzərdə tutulur.
Bunun üçün 2025-ci ilin noyabrında xüsusi olaraq "İnteqral Sistemlər" MMC yaradıldığı bildirilir.
Araşdırmada qeyd olunur ki, dövlət şirkəti "NM Tex" də bu strukturun nəzarətinə verilə bilər.
Sberbank barədə də suallar səsləndirilir
Nəşrin yazdığına görə, Denis Frolovun Milli Kompüter Korporasiyasının kreditləri üzrə milyardlarla rubl məbləğində şəxsi zaminlik öhdəlikləri olub.
Araşdırma müəllifləri iddia edirlər ki, həmin öhdəliklərin bir hissəsi Sberbank qarşısındadır.
Onlar bunun fonunda sual edirlər ki, dövlət bankı niyə borcluya qarşı sərt tədbirlər görmür və eyni zamanda mikroelektronika sektorunda təsirini genişləndirir.
Eyni sxem kosmik sənayeyə də keçir?
Araşdırmada daha bir diqqətçəkən məqam Rusiyanın kosmik sənayesi ilə bağlıdır.
Bildirilir ki, 2026-cı ilin martında yaradılan "RKS Korporasiyası" ASC qısa müddət sonra Denis Frolovun nəzarətinə keçib.
Məqalədə qeyd olunur ki, şirkətin yaradılmasında dövlətə məxsus "Rusiya Kosmik Sistemləri" holdinqinin rəhbəri Dmitri Avtaykin iştirak edib.
Araşdırma müəllifləri bunun maraqlar toqquşması yarada biləcəyini iddia edirlər.
Bundan başqa, dövlət şirkətinin 102 kiçik peykdən ibarət orbital qruplaşmanın yaradılması üzrə iri müqavilə imzaladığı, yeni yaradılmış özəl şirkətin isə gələcəkdə həmin layihədən sifariş ala biləcəyi ehtimal edilir.
Kovalçukun adı niyə çəkilir?
Araşdırmada Rusiyanın elm və yüksək texnologiyalar sahəsində ən nüfuzlu fiqurlarından biri hesab olunan Mixail Kovalçukun adı da hallanır.
Müəlliflər bildirirlər ki, Birləşmiş Mikroelektronika Korporasiyasına daxil edilməsi planlaşdırılan müəssisələr arasında Kurçatov İnstitutu ilə əlaqələndirilən və Kovalçukun təsir dairəsinə aid edildiyi iddia olunan "1×1" fabriki yoxdur.
Araşdırma müəllifləri bunun səbəbinin açıqlanmadığını qeyd edərək sual edirlər ki, əgər məqsəd dövlət sənaye siyasətinin həyata keçirilməsidirsə, niyə bəzi müəssisələr bu prosesdən kənarda saxlanılır.
Araşdırma tələbi
Rusiya mənbələri Vasili Şpak, Denis Frolov, Nikolay Arxipov, Gennadi Palaqin və Andrey Sparkovun fəaliyyəti ilə bağlı FTX, Daxili İşlər Nazirliyi, Baş Prokurorluq, Rosfinmonitorinq və Hesablama Palatası tərəfindən araşdırma aparılmasının vacibliyini bildirirlər.
Üstəlik əsas sual artıq pilotsuz uçuş aparatları layihələri ilə məhdudlaşmır.
Onların iddiasına görə, araşdırılmalı məsələ dövlət vəsaitlərinin mənimsənilməsində istifadə edildiyi ehtimal olunan sxemin əvvəlcə 1 trilyon rubl dəyərində mikroelektronika proqramına, daha sonra isə Rusiyanın strateji peyk infrastrukturuna şamil edilib-edilməməsidir.
Musavat.com
XƏBƏR LENTİ
20 Avqust 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ