Onlayn ictimai-siyasi qəzet
Rusiyada yaşayan azərbaycanlılarla bağlı ÇAĞIRIŞ: "Onlarla öz qanunları ilə savaşmaq lazımdır..."
Son dövrlərdə Rusiyada yaşayan miqrantlar, o cümlədən azərbaycanlı vətəndaşlar müxtəlif çətinliklərlə üzləşirlər. Rusiya qanunvericiliyində xarici vətəndaşların hüquqlarına dair kifayət qədər sərt tənzimləmələr mövcuddur və bu ölkədə yaşayan miqrantların hər bir hərəkəti ciddi nəzarət altındadır. Bu səbəbdən bir çox azərbaycanlı vətəndaş, qanuni prosedurlara riayət etməsinə baxmayaraq, müxtəlif ittihamlarla həbs edilə, hüquqları məhdudlaşdırıla və ya inzibati sanksiyalara məruz qala bilər. Eyni zamanda, Rusiyada yaşayan azərbaycanlı ailələrdə bir qismi ölkəni tərk etməyə məcbur olur, digərləri isə hüquqi problemlərlə üzləşir. Bu vəziyyət onların həm gündəlik həyatını, həm də iqtisadi və sosial mövqeyini birbaşa təsir edir.
Azərbaycanlılar üçün problemlər yalnız hüquqi çətinliklərlə məhdudlaşmır. Miqrantların ölkəyə giriş-çıxış prosesləri də çətinləşib, vizaların və iş icazələrinin müddəti, sənəd prosedurları, həmçinin yaşayış və qeydiyyat məsələləri sıx nəzarət altındadır. Xarici vətəndaşların hüquqlarını qorumaq məqsədilə nəzərdə tutulmuş prosedurlar real vəziyyətdə çox vaxt formal xarakter daşıyır və miqrantları hüquqi və inzibati sıxıntılara məruz qoyur.
Deputat Fazil Mustafa ötən gün Milli Məclisdə məsələ ilə bağlı fikrini bildirib. O qeyd edib ki, Rusiyada yaşayan azərbaycanlılarla bağlı son dövrlər müxtəlif narahatedici hallar müşahidə olunur: “Azərbaycan vətəndaşları müxtəlif ittihamlarla həbs edilir, hüquqlarının müdafiəsi çətinləşir. Bəzi hallarda ailə üzvlərindən bir qismi ölkəni tərk etməyə məcbur olur, digərləri isə hüquqi problemlərlə üzləşir. Onların hüquqlarının qorunması, hüquqi müdafiəsinin gücləndirilməsi istiqamətində daha sistemli tədbirlərin görülməsi vacibdir. Həmçinin ölkəyə giriş-çıxış məsələlərində yaranan çətinliklərin aradan qaldırılması da diqqət mərkəzində olmalıdır”.
Bəs bu məsələdə nə kimi hüquqi çərçivə və dövlət öhdəliyi olmalıdır?
Vəkil Ramil Süleymanov mövzu ilə bağlı Musavat.com-a bildirib ki, Azərbaycan dövlətinin xaricdə yaşayan vətəndaşların hüquqlarının qorunması ilə bağlı aydın konstitusiya öhdəliyi mövcuddur:
"Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 53-cü maddəsinə əsasən, dövlət xaricdə yaşayan vətəndaşların hüquqlarını qoruyur və onlara himayə edir. Ölkə hüdudlarından kənarda yaşayan vətəndaşlara hüquqi yardım Azərbaycan dövlətinin həmin ölkələrdə fəaliyyət göstərən səfirlikləri vasitəsilə göstərilir. Mən hesab edirəm ki, bu məsələdə xüsusilə Azərbaycan Respublikasının Rusiyadakı səfirliyi konkret və effektiv addımlar atmalıdır.
Hüquqları pozulan və Rusiyada yaşayan azərbaycanlı vətəndaşlar, miqrantlar, müvafiq hüquqi yardım barədə ətraflı məlumatlandırılmalı, həmçinin orada fəaliyyət göstərən vəkillər və hüquq şirkətləri ilə əməkdaşlıq qurulmalıdır. Ancaq pozuntuları həyata keçirən bir dövlətlə onun qanunları ilə savaşmaq lazımdır. Bu məsələdə Azərbaycan səfirliyi əməli və konkret tədbirlər görməli, hüquqların qorunmasını təmin etməlidir”.
Mütəxəssislər vurğulayır ki, xaricdə yaşayan vətəndaşların hüquqlarının müdafiəsi yalnız formal açıqlamalar və yazılı müraciətlərlə həll olunmur. Effektiv müdafiə üçün praktiki mexanizmlər, məsələn, sürətli hüquqi yardım, səfirlik vasitəsilə davamlı nəzarət və vətəndaşların hüquqi statusunun daim monitorinqi vacibdir. Rusiya kimi sərt miqrasiya qanunvericiliyinə malik ölkədə hüquqların pozulması hallarının qarşısının alınması üçün səfirliklərin rolu daha böyükdür.
Eyni zamanda, Azərbaycanda vətəndaşlar üçün bu məsələnin ictimai səviyyədə də müzakirəsi, hüquqi maarifləndirmə və media diqqətinin artırılması vacibdir. Hüquqların pozulması halları haqqında məlumatların operativ yayılması, həmçinin hüquqi dəstək zəncirinin gücləndirilməsi miqrantların gündəlik həyatını xeyli asanlaşdıra bilər.
Hazırkı vəziyyət göstərir ki, Azərbaycan vətəndaşlarının hüquqlarının qorunması istiqamətində həm səfirlik səviyyəsində, həm də dövlət orqanları arasında koordinasiyanın gücləndirilməsi zəruridir. Hüquqi müdafiə mexanizmlərinin optimallaşdırılması, Rusiyada yaşayan azərbaycanlıların hüquqi vəziyyətini stabilləşdirə və onların təhlükəsizliyini təmin edə bilər.
Afaq Mirayiq,
Musavat.com
ƏLAQƏLİ XƏBƏRLƏR
XƏBƏR LENTİ
06 Iyun 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ