Onlayn ictimai-siyasi qəzet
Bu adaya gedən geri qayıda bilmir - ŞOK
Hindistana bağlı Şimali Sentinel adasında yaşayan Sentinelese xalqı min illərdir xarici dünya ilə demək olar ki, heç bir əlaqə saxlamadan həyatını davam etdirir. Təxminən 60 kvadratkilometr ərazisi olan adaya giriş qadağandır. Xaricdən gələnlərə qarşı sərt münasibət göstərilməsi səbəbindən ada dünyanın ən təcrid olunmuş məkanlarından biri hesab olunur.
Musavat.com xəbər verir ki, Sentinelese xalqı nəsillərdir xarici dünya ilə əlaqə qurmaqdan imtina edir. Uzun müddət təcrid olunmuş vəziyyətdə yaşadıqları üçün kənardan gətirilə biləcək xəstəliklər bu icma üçün ciddi təhlükə yarada bilər.
Hindistan hökuməti həm adanın sakinlərini, həm də kənardan gələnləri qorumaq məqsədilə birbaşa təması məhdudlaşdırır. 1956-cı ildə qəbul edilmiş qoruma qanununa əsasən adanın ətrafında 5 dəniz mili genişliyində qadağan olunmuş zona yaradılıb. Ziyarətçilərin və tədqiqatçıların icazəsiz şəkildə adaya yaxınlaşmasına yol verilmir.
Sentinelese xalqının həyat tərzi əsasən ovçuluq, balıqçılıq və yığıcılığa əsaslanır. Onların özlərinin hazırladığı yay, ox və nizələrdən istifadə etdikləri bildirilir.
İcmanın əkinçiliklə məşğul olmadığı qeyd olunur. Onların od əldə etmək üçün məlum üsullardan istifadə etmədiyi, lakin mövcud közləri qoruyaraq odu saxladıqları bildirilir.
Şimali Sentinel adasında yaşayan insanların dəqiq sayı barədə məlumat yoxdur. 2001-ci ildə helikopterdən aparılan müşahidə zamanı 21 kişi və 18 qadın görülüb. Sonrakı hesablamalarda isə icmanın sayının 50-200 nəfər arasında ola biləcəyi ehtimal edilib.
Xalqın danışdığı dil də indiyədək tam olaraq öyrənilməyib. Bunun əsas səbəbi Sentinelese icması ilə uzunmüddətli və birbaşa əlaqənin qurulmamasıdır.
2018-ci ilin noyabrında amerikalı missioner Con Allen Çau xristianlığı yaymaq məqsədilə qanunsuz şəkildə adaya daxil olub.
Çau adaya çıxdıqdan sonra Sentinelese xalqının oxlarla hücumuna məruz qalaraq öldürülüb.
2025-ci ilin martında isə amerikalı Mixaylo Polyakov şişmə qayıqla adaya çatıb. O, sahildə bir qutu Coca-Cola və kokos qoyduqdan sonra Hindistan polisi tərəfindən saxlanılıb və həbs edilib.
Keçmişdə məhdud sayda əlaqə cəhdləri olub. Hindistanlı antropoloq Madhumala Çattopadhyay belə cəhdlərdən birində adanın sahilinə yaxınlaşaraq dənizə kokoslar buraxıb. Sentinelese sakinləri kokosları götürmək üçün sahilə yaxınlaşsalar da, antropoloq adaya daxil olmayıb.
Hindistan hakimiyyəti hazırda da birbaşa təmasdan çəkinmə siyasətini davam etdirir. Bu səbəbdən Şimali Sentinel adasında yaşayan insanların gündəlik həyatı, dili və mədəniyyəti haqqında məlumatlar olduqca məhduddur.
Musavat.com
XƏBƏR LENTİ
11 Oktyabr 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ