Nurani niyə tək idi?..

Onlayn ictimai-siyasi qəzet

İnsanlara hürriyət, millətlərə istiqlal!

Nurani niyə tək idi?..

Sevdiyim, izlədiyim bəzi adamlarla şəxsi tanışlığım olmayıb. Bunun daim əzabını yaşamışam. Bir səbəbi bu olub ki, nəşrlərin çoxu ilə bir növ kənardan əməkdaşlıq etmişəm. Digər səbəbi isə xasiyyətimlə bağlı olub: çağrılmamış bir yerə getmək mənim üçün həmişə cəhənnəm əzabı olub. Sanki adamların gözündən “sən burada nə gəzirsən?” sözlərini oxumuşam...

Rəhmətlik Nurani (bəli, artıq belə!) şəxsi tanışlığım olmayıb. Mən onu “Ayna”-“Zerkalo” qəzetlərindəki yazılarından tanımışam. Mənim jurnalistikada bir prinsipim olub: mənə informasiyanı verin, qalanı mənlikdir. Nuraninin yazılarında informasiya bol olardı, rəhmətlik çox informasiya tutumlu yazılar yazardı...

Nurani də “peşəkar jurnalist” deyldi. Amma bunu “ixtisasca jurnalist deyildi” kimi yazmaq daha düzgün olardı.

Bizdə “peşəkar” sözünü həmişə təhrif edirlər. Əslində peşəkar o adamdır ki, müəyyən sahəylə yaşayır, dolanır, pul qazanır.

Məsələn, 80-ci illərin sonlarında və 90-cı illərin əvvəllərində çox adamlar vardı ki, mətbuatda yazılarla çıxış edirdilər, amma onlar başqa sferaların, sahələrin adamları idi, çoxusu yazılarına görə heç qonarar da almırdılar. Sonradan bu “peşəkar” sözünü hakimiyyət ideoloqları başqa mənada jurnalistlərin başına qaxınc etdilər – guya peşəkar olmaq savavdlı olmaq, bilikli olmaq idi. Halbuki bu adamlardan, partokrat-instruktorlardan soruşmaq lazım idi ki, axı siz, normal ixtisası bilinməyən məmurlar belə haradan bilirsiniz ki, peşəkar jurnalist və jurnalistika nə deməkdir?

Nurani əsl peşəkar jurnalistlərdən idi. Beynəlxalq mövzuda yazan çox idi. Xüsusən də indi çoxdur. Doğrusu, çoxu bunu daxili mövzulardan qaqmaq üçün edir. Amma məndə heç vaxt sual yaranmırdı ki, görəsən Nurani niyə beynəlxalq mövzulardan yazır? Onun rus dilindən savayı başqa bir dil bilib-bilməməsindən xəbərim yoxdur, amma beynəlxalq mövzularda gözəl yazırdı. Xarici dili olna görə deyirəm ki, siyasi jurnalistika ilə məşğul olan adam ən azı xarici dildə oxumağı bilməlidir, çünki adam beynəlxlaq politoloji, necə deyər, trendləri bilməlidir...

Nurani ilə bağlı bir özəl “xatirəm” də var. Bir ara “söyüş jurnalistikası” deyilən bir söz atmışdılar ortalığa. 90-cı illər olardı. Rəhmətlıik Nurani Rusiya haqqında yazılarından birində rus şovinist leksikonundan bir söz yazmışdı – “çernojopıe”, yəni “qara dəməklər”. İnanın, bu, qeyri-adi hadisə olmuşdu, hamı bundan danışırdı. Bunu ona görə deyirəm ki, onda müstəqil meidada belə şey yox idi. Əsl söyüş jurnalistikası indi yaranıb, əsl tənqidi media sıradan çıxandan sonra.

O gün baxıram bir nəfər digərini ən təhqiramiz söyüşlərlə söyür və bunu efirə verir, adını da jurnlistika qoyur! Nə demək olar? Qardaşlar, tənqidi jurnalistika məşğul olanlar artıq 60 yaşlarını keçiblər, öz hədyanlarınızla onları ağır-yüngül etməyin, rica edirik “materiallarınıza” başqa ad tapın!

Nuraniyə gəldikdə isə nə demək olar? Bu dünyadan daha bir JURNALİST, peşəkar jurnalistikanın nə olduğunu bilən adam köçdü. Tanrı O DÜNYASINI versin...

Hüseynbala Səlimov